Omgaan met de emoties van je kind

In een gezin versterken emoties elkaar. Je leeft intensief met elkaar samen en bent emotioneel bij je kind betrokken. Je probeert je kind te helpen door zijn gevoelens te benoemen, af te leiden, te negeren of grenzen te stellen. Maar af en toe is je geduld helemaal op. Logisch want je eigen gevoelens spelen ook mee. Hierdoor kan je in een flink conflict met je kind verzeilt raken. Je kind is boos, jij wordt boos, je kind wordt nog bozer enzovoorts. Doordat je als vader of moeder zo sterk met je kind verbonden bent, is dit onvermijdelijk. Dit gebeurt elke ouder. En dit maakt dat het een extra grote uitdaging is om goed om te gaan met de emoties van je kind.

Een nog grotere uitdaging zijn de gevoelens die opspelen tijdens bijvoorbeeld een rouwperiode of scheiding. Niet alleen je eigen gevoelswereld is veel kwetsbaarder, ook je kind kan te maken krijgen met andere gevoelens dan je van hem gewend bent. Zoals: ontkenning, schuldgevoel, onzekerheid, boosheid en verdriet, wanhoop en depressie. In dit artikel worden deze gevoelens nader uitgelegd en geef ik tips om je kind zo goed mogelijk te begeleiden.

In gesprek over gevoelens

Hieronder alvast een praktisch stappenplan om rekening mee te houden wanneer je in gesprek gaat met je kind over gevoelens:

  1. Houd rekening met je lichaamshouding.
    Je neemt best een open lichaamshouding aan. Onbewust geeft onze lichaamstaal aan of we al dan niet open staan voor een gesprek en of we aandachtig luisteren. Hiernaast kan je tijdens een gesprek oogcontact maken met je kind door je op zijn ooghoogte te stellen. Dit geeft aan je kind het gevoel dat je geïnteresseerd bent in zijn verhaal. Maar oogcontact maken is natuurlijk niet steeds mogelijk (bijvoorbeeld tijdens een gesprek in de auto). Dit wil niet zeggen dat je geen gesprek kan beginnen. Je kan dan op andere manieren aantonen dat je luistert (deze tips volgen hieronder).
  2. Let op je stemgebruik.
    Wanneer je met je kind praat over gevoelens, doe je dit best op een rustige manier. Gebruik dus een zachte stem en praat op een trage en duidelijke manier. Geef je kind ook de tijd om over zijn woorden na te denken en om over de gestelde vragen na te denken. Indien je te snel begint te praten en te snel antwoorden verwacht, voelt je kind zich niet meer rustig. Hij zal het gevoel krijgen dat je hem niet begrijpt omdat je hem geen tijd geeft.
  3. Luister aandachtig.
    Je kind de volle aandacht geven tijdens het gesprek is belangrijk opdat je kind voelt dat er naar hem wordt geluisterd. Je kind voelt zich dan aanvaard en begrepen. Je kan aandachtig luisteren door niet van onderwerp te veranderen en door te herhalen wat hij heeft gezegd of voelt.
  4. Onderbreek niet.
    Wanneer je kind iets komt vertellen, onderbreek zijn verhaal dan niet. Indien je je kind onderbreekt, is het mogelijk dat hij geen zin meer zal hebben om verder te vertellen. Je kind krijgt dan de indruk dat je niet geïnteresseerd bent in wat hij allemaal te vertellen heeft. Bijvoorbeeld: Je kind komt je vertellen dat hij zich niet goed voelt op school. Dit moet je niet doen: “Mama ik vind het niet meer leuk op school want…” Op het ogenblik dat je kind de reden wilt geven, begin jij te vragen waarom. Het is dan mogelijk dat je kind niet verder vertelt omdat je hem geen tijd hebt gegeven om zijn verhaal te vertellen. Wat je wel kan doen: “Mama ik vind het niet meer leuk op school want ik kan de les niet goed volgen en ik word daar soms om gepest.” Wanneer je kind klaar is met zijn verhaal kan jij het volgende zeggen: “Ik begrijp dat het niet leuk moet zijn voor jou. Wil je dat ik hulp zoek of dat we eens samen met je leerkracht praten?”
  5. Wacht met advies te geven.
    Het is niet noodzakelijk om meteen advies te geven aan je kind. Soms wil je kind gewoon zijn verhaal kwijt. Sommige kinderen vinden het zelfs lastig als je onmiddellijk adviezen geeft. Dit geeft weinig blijk van erkenning. Door niet onmiddellijk adviezen te geven, leer je je kind zelf nadenken en vergroot je zijn vaardigheden om eventuele problemen op te lossen.
  6. Maak tijd voor je kind.
    Wanneer je kind met jou wilt praten, kan je beter genoeg tijd maken. Indien je maar vijf minuten hebt, is het beter om het gesprek even te verzetten. Als je kind zijn verhaal snel moet vertellen, zal hij belangrijke elementen van het verhaal vergeten. Ook kan hij het gevoel krijgen dat zijn gevoelens niet belangrijk zijn omdat je er geen tijd voor vrij maakt. Bijvoorbeeld: je kind komt boos in de keuken. Jij bent juist druk bezig met koken en kan niet echt aandachtig luisteren. Je kan dan het volgende zeggen: “Ik heb nu even geen tijd om goed naar jou te luisteren maar als je vijf minuutjes wacht, kun je me alles vertellen. Je kan ondertussen even aan tafel zitten of mij even helpen…”

Oefening

Mijn meest gebruikte coachingsmateriaal voor kinderen zijn de emotieballen. Deze ballen zijn heel geschikt voor kinderen die moeite hebben met het (h)erkennen van gevoelens en emoties. Er zijn tal van mogelijkheden te bedenken om deze ballen in te zetten in het contact met je kind. Ik vraag kinderen vaak om de bal te pakken met het gevoel dat ze op dat moment hebben of vraag naar de emotie in verschillende situaties. Vooral als je kind in een emotie blijft hangen, bijvoorbeeld boosheid, kan het helpen deze bal bij hem/haar neer te leggen en te benoemen wat je ziet: “Ik zie dat je heel erg boos bent. Ik leg de boze bal bij je neer, als je afgekoeld bent dan kun je de blije bal pakken”.

Je kind kan ook zelf de emotieballen gebruiken om zijn emotie te laten blijken. Ook kan het als uitgangspunt dienen voor een gesprek over gevoelens wanneer je kind het lastig vindt gevoelens te kunnen duiden. Vertel je kind ook over je eigen gevoelens in verschillende situaties. Kinderen voelen haarfijn aan hoe we ons voelen. Wanneer je de hele dag een geforceerde lach op zet en je kind vertelt dat je vrolijk bent, maar van binnen ben je eigenlijk verdrietig, weet dan dat je kind dit opmerkt. Wees congruent over je gevoelens en deel je kind erin. Het is voor kinderen heel leerzaam om te zien en ervaren hoe papa en mama met gevoelens omgaan. Dat je ze niet wegstopt, er alle ruimte is voor (het uiten van) gevoelens en ze bespreekbaar maakt. Zo help je je kind met een gezonde emotionele ontwikkeling.

Je koopt de emotieballen overigens bij de Action. Uiteraard kun je ook zelf smiley’s maken van papier of stof/wol samen met je kind.

Geschreven door: Myra

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

error: Deze content is beschermd door innermoodz